Narodziny Heraklesa


Elektrion, syn Perseusza, wielki król Myken, mąż Anakso, wyruszył przeciw Tafijczykom i Teleboejczykom, by zemścić się na nich za grabież jego trzody. Napad ten został zaplanowany przez niejakiego Pterelaosa, pretendenta.do tronu mykeńskiego, i pociągnął za sobą śmierć ośmiu synów Elektriona. Pod nieobecność Elektriona regentem był jego siostrzeniec, król Amfitrion z Trojzeny. Na pożegnanie Elektrion powiedział mu: „Rządź dobrze, a gdy wrócę zwycięzcą, ożenię cię z moją córką Alkmeną”. Amfitrion, dowiedziawszy się, że skradzione trzody są u króla Elidy, zapłacił duży haracz i wezwał z powrotem Elektriona, by rozpoznał swe bydło. Ten jednak, bynajmniej nie uradowany wiadomością, że Amfitrion spodziewa się zwrotu haraczu, zapytał ostro, jakim prawem mieszkańcy Elidy sprzedają kradzione bydło i po co Amfitrion wziął udział w tym oszustwie. Ten nie raczył mu nawet odpowiedzieć, ale chcąc wyładować swój gniew, rzucił pałką w jedną z krów, która oddaliła się od stada; pałka odbiła się od rogów i zabiła Elektriona. Amfitriona skazał na wygnanie z Argolidy jego wuj, Stenelos, który zdobył Mykeny i Tiryns, a resztę kraju ze stolicą w Midei oddał Atreusowi i Tyestesowi, synom Pelopsa.


Amfitrion w towarzystwie Alkmeny uciekł do Teb, gdzie król Kreon oczyścił go i wydał swą siostrę za jedynego pozostałego przy życiu syna Elektriona, Likymniosa, bastarda urodzonego przez Frygijkę imieniem Midea. Nabożna Alkmena oświadczyła jednak, że nie odda się Amfitrionowi, dopóki on nie pomści śmierci jej ośmiu braci. Kreon pozwolił mu więc zebrać armię z Beotów pod warunkiem, że wyzwoli Teby od Liszki Taumesyjskiej, co też zrobił, pożyczywszy od Ateńczyka Kefalosa słynnego psa myśliwskiego Lelapsa. Wtedy to, wspomagany przez Ateńczyków, Fokijczyków, Argiwów i Lokryjczyków, Amfitrion pokonał Teleboejczyków i Tafijczyków, wyspy zaś ich rozdał swoim sojusznikom, między innymi jedną ofiarował wujowi Helejosowi.


Zeus tymczasem, korzystając z nieobecności Amfitriona, przybrał jego postać i zapewniwszy Alkmenę, że bracia zostali pomszczeni - Amfitrion zresztą tego właśnie ranka odniósł wymagane zwycięstwo - pozostał z nią przez całą noc, którą przedłużył do trzech nocy. Hermes bowiem na rozkaz Zeusa kazał Heliosowi wygasić ognie słoneczne, Godzinom wyprząc zaprzęg i następny dzień spędzić w domu, spłodzenie bowiem tak potężnego bojownika, jak to sobie Zeus zamierzył, nie mogło się odbywać w pośpiechu. Helios usłuchał rozkazu, narzekał jednak i wspominał dawne dobre czasy, kiedy dzień był dniem, a noc nocą, i kiedy Kronos, podówczas będący jeszcze bogiem wszechmocnym, nie porzucał swej prawowitej małżonki, by szukać przygód miłosnych w Tebach. Następnie Hermes rozkazał Księżycowi, by poruszał się powoli, Sen zaś miał uśpić ludzi, by nie zauważyli niczego. Alkmena, oszukana, wysłuchała z radością opowieści Zeusa o rozgromieniu Pterelaosa pod Ojchalią i niewinnie zabawiała się ze swym rzekomym małżonkiem przez trzydzieści sześć godzin. Następnego dnia wrócił Amfitrion. Rozwodził się wymownie nad swymi wyczynami bojowymi i wyznawał jej swą gorącą miłość, lecz Alkmena bynajmniej nie zdradzała tego uniesienia, którego się po niej spodziewał.
- Przecież nie zmrużyliśmy powieki przez całą noc wczorajszą - skarżyła się mężowi - i chyba się nie spodziewasz, że drugi raz zechcę wysłuchać opowieści o twoich wspaniałych wyczynach.
Amfitrion nie mógł zrozumieć, o co jej chodzi, zwrócił się więc do wieszczka Tejrezjasza, który oświadczył mu, że Zeus przyprawił mu rogi. Odtąd, nie chcąc wzbudzić boskiej zazdrości, nie śmiał już spać z Alkmeną.


Minęło dziewięć miesięcy i oto zdarzyło się pewnego razu Zeusowi, że przechwalał się na Olimpie spłodzeniem syna, który lada chwila ma przyjść na świat. Oświadczył, że nazwie go Heraklesem, co znaczy „chwała Hery”. Syn ten będzie władcą szlachetnego domu Perseusza. Wówczas to Hera zmusiła go do złożenia obietnicy, że Książę, który urodzi się w domu Perseusza przed zapadnięciem zmroku, będzie wielkim królem. Kiedy Zeus złożył przysięgę, której nie wolno mu było złamać, Hera nie zwlekając, ruszyła do Myken i przyśpieszyła bóle porodowe Nikippe, żony króla Stenelosa. Potem pośpiesznie udała się do Teb, zasiadła przed drzwiami Alkmeny krzyżując nogi, szaty związując w węzły i splatając palce, przez co opóźniła narodziny Heraklesa do chwili, gdy Eurysteus; dziecko siedmiomiesięczne, leżał już w kołysce. Gdy Herakles przyszedł na świat, spóźniony o jedną godzinę, tuż po nim urodził się jego bliźniaczy brat Ifikles, spłodzony przez Amfitriona i młodszy o jedną noc. Niektórzy jednak opowiadają, że młodszy był Herakles, a nie Ifikles, inni jeszcze, że obaj bracia poczęci zostali tej samej nocy i urodzili się równocześnie, a ojciec Zeus światłem boskim rozjaśnił izbę położnicy. Herakles początkowo nosił imię Alkajosa lub Palajmona.



Kiedy Hera po powrocie na Olimp spokojnie się przechwalała, że potrafiła powstrzymać Ejlejtyję, boginię porodów, przed drzwiami Alkmeny, Zeus wpadł w straszliwy szał. Chwycił najstarszą swą córkę Ate, która podstępem ukryła przed nim oszustwo Hery, i przysiągł, że odtąd nigdy już nie będzie miała wstępu na Olimp. Trzymając za złote włosy i wywijając nią, zrzucił Ate na ziemię. Zeus nie mógł co prawda cofnąć danego słowa i uczynić Heraklesa panem domu Perseusza, nakłonił jednak Herę do wyrażenia zgody, by Herakles, po wykonaniu dwunastu prac, które wyznaczy mu Eurysteus, został bogiem.


Otóż tak się złożyło, że w odróżnieniu od wszystkich dotychczasowych ziemskich miłostek Zeusa, począwszy od Niobe, wybór Alkmeny nie był jedynie kaprysem Zeusa - chociaż przewyższała wszystkie inne kobiety swych czasów urodą, rozumem i majestatyczną postawą - lecz przede wszystkim pragnieniem posiadania syna tak potężnego, by mógł chronić zarówno bogów, jak i ludzi przed zagładą. Alkmena, potomek Niobe w szesnastym pokoleniu, była ostatnią z śmiertelnych niewiast uwiedzionych przez Zeusa, nie widział on już bowiem możliwości spłodzenia z jakąkolwiek inną kobietą herosa dorównującego potęgą Heraklesowi. Uczcił ją w ten sposób, że zamiast posiąść gwałtem, dołożył starań, by przybrać postać Amfitriona i pozyskać jej względy czułymi słowami i pieszczotami. Wiedział, że Alkmena jest nieprzekupna, i kiedy rano ofiarował jej karchezyjski puchar, przyjęła go bez najmniejszego wahania, przekonana, iż jest to łup zdobyty w zwycięskiej bitwie. Był to puchar, który otrzymał Telebos w spadku po swym ojcu Posejdonie.


Niektórzy twierdzą, że Hera nie przeszkodziła osobiście podczas porodu Alkmeny, lecz posłała wiedźmy, i że Historis, córka Tejrezjasza, oszukała je, wydając okrzyk radości z izby położnicy - dotąd pokazują tę izbę w Tebach wiedźmy zaś odeszły wówczas i dzięki temu dziecko mogło się urodzić. Inni natomiast opowiadają, że z polecenia Hery porodowi przeszkadzała Ejlejtyja, a wierna służąca Alkmeny, żółtowłosa Galantis lub Galen, wyszła z izby położnicy i podała nieprawdziwą wiadomość o urodzeniu się dziecka Alkmeny. Zaskoczona Ejlejtyja zerwała się wówczas, rozłożyła dłonie, wyprostowała nogi i wtedy to przyszedł na świat Herakles. Galantis roześmiała się uradowana udanym podstępem, Ejlejtyja zaś chwyciła ją za wło#y i przemieniła w łasicę. Galantis nadal bywała w domu Alkmeny, ale Hera ukarała ją za kłamstwo: do końca życia rodziła swe małe przez usta. Tebańczycy, oddając boską cześć Heraklesowi zawsze, poprzedzają obrzęd wstępnymi ofiarami dla Galantis, zwanej również Galintias, uważanej za córkę Projtosa. Twierdzą, że była piastunką Heraklesa, który wybudował jej świątynię.


Ateńczycy wyśmiewają tebańską opowieść i twierdzą, że Galantis była nierządnicą przemienioną w łasicę przez Hekate, ponieważ zaspokajała nienaturalne żądze. Kiedy Hera przedłużała poród Alkmeny, Galantis -przebiegła przed domem, przestraszyła ją i przyśpieszyła poród.


Urodziny Heraklesa obchodzone są czwartego dnia każdego miesiąca, ale niektórzy są zdania, że urodził się, gdy słońce wkraczało w dziesiąty znak, inni, że Wielka Niedźwiedzica, przesuwając się o północy w kierunku zachodnim nad Orionem - dzieje się to wtedy, gdy słońce opuszcza dwunasty znak, spojrzała na niego z góry w dziesiątym miesiącu życia.



Źródło:

• Robert Graves - Mity Greckie





Komentarze:


{Komentarze zostaną dodane wkrótce}




Jeśli masz trochę czasu i chciałbyś wesprzeć mnie w utrzymaniu strony CiekawaMitologia.pl, zapraszam do zrzutki:




Więcej:

Zeus

Zeus jest olimpijskim bogiem nieba i grzmotów, królem wszystkich innych bogów i ludzi, a zatem główną...

Posejdon

Posejdon jest gwałtownym i bezlitosnym bogiem morza. Jeden z Dwunastu Olimpijczyków, obawiał się...

Hefajstos

Hefajstos jest bogiem kowali i ognia. Nazywany „niebiańskim rzemieślnikiem”, był także związany z innymi zawodami...

Atena

Nazwa Ateny jest ściśle związana z nazwą miasta Ateny. Starożytni Grecy debatowali, czy otrzymała...

Artemida

Artemida jest olimpijską boginią polowania, księżyca i czystości; z czasem związała się również z porodem i...

Apollo

Apollo był bogiem wielu rzeczy, co czyni go jednym z ważniejszych bogów w mitologii greckiej. Był...

Tajemnice Piramidy Cheopsa

Budowniczowie wyrównali teren, a na jego środku umieścili potężny...

Czytaj dalej

Jowisz

Najwyższe bóstwo rzymskiej religii, potężny Jowisz był bogiem nieba i grzmotów, którego symbolami były dąb...

Neptun

Neptun był rzymskim bogiem wód i mórz, który kontrolował wiatry i burze. Znany również jako Neptunus Equester, był...

Ceres

Rzymska bogini płodności i rolnictwa, była patronką rolników i obrońcą plebejczyków. Była...

Westa

Bogini ogniska i domu, Westa była rzymskim bóstwem, które symbolizowało wiarę, rodzinę i porządek domowy...

Wenus

Wenus była rzymską boginią miłości, opieki matczynej, rozmnażania seksualnego i pożądania erotycznego...

Diana

Diana była rzymską boginią polowania, dziewiczej przyrody i zamieszkujących ją zwierząt. Unikając...

Struktura armii Rzymskiej

Armia rzymska dzieliła sie na dwa główne typy żołnierzy...

Czytaj dalej