Czwarta praca Heraklesa: Dzik erymantyjski


Czwartą pracą Heraklesa było schwytanie żywcem Dzika Erymantejskiego, olbrzymiej, okrutnej bestii, która pustoszyła pokryte gajami cyprysowymi stoki góry Erymantos, gąszcze na arkadyjskiej górze Lampeia i okolicę Psofis. Nazwa góry Erymantos wywodzi się od syna Apollina, którego oślepiła Afrodyta, ponieważ podpatrywał ją w kąpieli. Apollo zemścił się, przemieniając się w dzika i zabijając jej kochanka Adonisa. Mimo to góra poświęcona jest Artemidzie.


W drodze do Erymantos zatrzymał się Herakles w Foloj, gdzie zabił okrutnego bandytę Saurosa. Podejmował go tutaj centaur Folos, syn Sylena i jednej z nimf jesionu. Folos częstował Heraklesa mięsem pieczonym, sam zaś wolał surowe, nie śmiał jednak napocząć dzbana z winem, wspólnej własności centaurów; wreszcie Herakles przypomniał mu, że ten właśnie dzban przeznaczył na tę okazję Dionizos, pozostawiając go w jaskini przed czterema pokoleniami. Kiedy centaury poczuły zapach mocnego wina, opanował je gniew. Chwyciły wielkie głazy, powyrywały jodły z korzeniami, uzbroiły się w łuczywa i topory rzeźnicze, po czym ruszyły na jaskinię Folosa. Przerażony gospodarz skrył się, a Herakles odważnie odparł ataki pierwszych dwóch napastników, Ankiosa i Agriosa, obrzucając ich zapalonymi głowniami. Chmurna babka centaurów, Nefele, spuściła wówczas ulewny deszcz, który zmiękczył cięciwę łuku Heraklesa, ziemię zaś pod jego stopami uczynił śliską. Herakles jednak okazał się godnym swych dotychczasowych wyczynów; zabił kilku centaurów, między innymi Oreosa i Hilajosa. Reszta uciekła aż do Malei, gdzie schroniła się pod opiekę swego króla Chejrona, którego Lapici wypędzili z góry Pelion.


Strzała wypuszczona z łuku Heraklesa przeszyła ramię Elatosa i utkwiła, drżąc, w kolanie Chejrona. Herakles, zasmucony przypadkiem - Chejron bowiem od dawna był jego przyjacielem - wyciągnął strzałę, ale chociaż Chejron sam dostarczył leków do opatrzenia rany, na nic się nie zdały i ranny centaur, wyjąc z bólu, skrył się w jaskini. Nie mógł jednak umrzeć, ponieważ był nieśmiertelny. Prometeusz zaproponował później, że przejmie na siebie jego nieśmiertelność, i Zeus na to przystał, ale niektórzy twierdzą, że Chejron wybrał śmierć bynajmniej nie ze względu na ból, lecz ponieważ był już zmęczony długim żywotem.


Centaury rozbiegły się na wszystkie strony. Niektóre udały się z Eurytionem do Foloj, inne z Nessosem nad rzekę Euenos, jeszcze inne na Sycylię, gdzie wytępiły je syreny. Resztę przyjął Posejdon w Eleuzis i ukrył na górze. Wśród zabitych później przez Heraklesa znajdował się arkadyjczyk Homados, który usiłował zgwałcić Alkione, siostrę Eurysteusa. Szlachetna zemsta za krzywdę wyrządzoną nieprzyjacielowi przysporzyła Heraklesowi wielkiej sławy.


Folos, który tymczasem grzebał swych zabitych krewniaków, wyjął jedną ze strzał Heraklesa i przyglądając się jej, rozmyślał: „Jakże mogło tak silne stworzenie zginąć od zwykłego zadraśnięcia?” Strzała jednak wyślizgnęła mu się z ręki i przebiła nogę, zabijając go na miejscu. Herakles przerwał pogoń i wrócił do Foloj, gdzie pochował Folosa z niezwykłymi honorami u stóp góry, którą nazwano jego imieniem. Wtedy właśnie rzeka Anigros zaczęła straszliwie cuchnąć wzdłuż całego swego biegu, od źródeł na górze Lapitos, ponieważ centaur imieniem Pylenor, którego Herakles zranił strzałą, uciekł i umył w niej swą ranę. Niektórzy jednak twierdzą, że Melampos wywołał ten smród o kilka lat wcześniej, wrzucając do rzeki cuchnące przedmioty użyte przy oczyszczaniu córek Projtosa.



Herakles wyruszył teraz, by upolować dzika nad brzegami rzeki Erymantos. Wzięcie tak zajadłej bestii żywcem było zadaniem nie lada. Wypędził zwierzę z gąszczu głośnymi okrzykami, pognał w głębokie zaspy śnieżne i skoczył mu na grzbiet. Potem skuł je łańcuchami i żywe zaniósł na plecach do Myken. Kiedy jednak dowiedział się, że Argonauci wybierają się do Kolchidy, porzucił dzika na rynku i nie czekając na dalsze rozkazy Eurysteusa, ukrywającego się w beczce z brązu, wyruszył wraz z Hylasem, by przyłączyć się do wyprawy. Nie wiadomo, kto zabił schwytanego dzika, ale kły jego przetrwały w świątyni Apollina w Kumaj.


Według niektórych wersji Chejron został przypadkowo zraniony strzałą, która przebiła jego lewą stopę, kiedy wraz z Folosem i młodym Achillesem podejmowali Heraklesa na górze Pelion. Po dziewięciu dniach Zeus umieścił wizerunek Chejrona między gwiazdami jako Centaura. Inni jednak utrzymują, że Centaurem jest Folos, którego Zeus uczcił w ten sposób, ponieważ prześcigał wszystkich ludzi w sztuce wieszczenia z wnętrzności zwierząt. Łucznik w Zodiaku to również centaur; jest to niejaki Krotos, który mieszkał na górze Pelion i był ulubieńcem swych sióstr przyrodnich, muz.



Źródło:

• Robert Graves - Mity Greckie





Komentarze:


{Komentarze zostaną dodane wkrótce}




Jeśli masz trochę czasu i chciałbyś wesprzeć mnie w utrzymaniu strony CiekawaMitologia.pl, zapraszam do zrzutki:




Więcej:

Zeus

Zeus jest olimpijskim bogiem nieba i grzmotów, królem wszystkich innych bogów i ludzi, a zatem główną...

Posejdon

Posejdon jest gwałtownym i bezlitosnym bogiem morza. Jeden z Dwunastu Olimpijczyków, obawiał się...

Hefajstos

Hefajstos jest bogiem kowali i ognia. Nazywany „niebiańskim rzemieślnikiem”, był także związany z innymi zawodami...

Atena

Nazwa Ateny jest ściśle związana z nazwą miasta Ateny. Starożytni Grecy debatowali, czy otrzymała...

Artemida

Artemida jest olimpijską boginią polowania, księżyca i czystości; z czasem związała się również z porodem i...

Apollo

Apollo był bogiem wielu rzeczy, co czyni go jednym z ważniejszych bogów w mitologii greckiej. Był...

Tajemnice Piramidy Cheopsa

Budowniczowie wyrównali teren, a na jego środku umieścili potężny...

Czytaj dalej

Jowisz

Najwyższe bóstwo rzymskiej religii, potężny Jowisz był bogiem nieba i grzmotów, którego symbolami były dąb...

Neptun

Neptun był rzymskim bogiem wód i mórz, który kontrolował wiatry i burze. Znany również jako Neptunus Equester, był...

Ceres

Rzymska bogini płodności i rolnictwa, była patronką rolników i obrońcą plebejczyków. Była...

Westa

Bogini ogniska i domu, Westa była rzymskim bóstwem, które symbolizowało wiarę, rodzinę i porządek domowy...

Wenus

Wenus była rzymską boginią miłości, opieki matczynej, rozmnażania seksualnego i pożądania erotycznego...

Diana

Diana była rzymską boginią polowania, dziewiczej przyrody i zamieszkujących ją zwierząt. Unikając...

Struktura armii Rzymskiej

Armia rzymska dzieliła sie na dwa główne typy żołnierzy...

Czytaj dalej